Przeglądasz wersję mobilną portalu. Chcesz wrócić do desktopowej? Kliknij tutaj
DZISIAJ JEST
SOBOTA 16 STYCZNIA
Św. Marcelego I, papieża
Św. Honorata, biskupa
Św. Marcelego I, papieża
Św. Honorata, biskupa
Imieniny obchodzą:
Marceli, Włodzimierz
 

Czy słowo „Murzyn” obraża czarnoskórych? Opinia językoznawcy kontra obóz politycznej poprawności

Data publikacji: 2020-08-13 08:02
Data aktualizacji: 2020-08-13 08:41:00
WIADOMOŚCI
Zdjęcie ilustracyjne. Źródło: pixabay.com (Nachrichten_muc)

Zdaniem przewodniczącej Rady Języka Polskiego PAN dr hab. Katarzyny Kłosińskiej z Uniwersytetu Warszawskiego nazwanie osoby czarnoskórej słowem „Murzyn” nie jest obraźliwe, choć sam wyraz miewa w języku polskim negatywne konotacje oraz bywa używany bez potrzeby, a za to z zamiarem podkreślenia rzekomej „wyższości”. Opinia naukowca została skrytykowana, a autorce zarzucono m.in. brak zrozumienia „pojęcia rasizmu”.


Słowo „Murzyn” jest – zdaniem części językoznawców – neutralne. Inni są odmiennego zdania i sugerują rezygnację z jego stosowania – podaje rp.pl. Warto jednak samemu dokonać swoistego „testu” słowa i zastanowić się czy np. zwrot „przystojny Murzyn” obraża czarnoskórego mężczyznę? Wydaje się, że nie, więc problem raczej nie tkwi w samym słowie, a w towarzyszących mu przymiotnikach oraz całym kontekście. Wszak inny zwrot – „być sto lat za Murzynami” – sugeruje zacofanie osób lub całych społeczności tworzonych przez czarnoskórych, więc jego wydźwięk bez wątpienia stawia takie osoby w negatywnym świetle.


Pytana o słowo „Murzyn” dr hab. Katarzyna Kłosińska przypomniała, że wyraz trafił do polszczyzny poprzez język czeski i wywodzi się od łacińskiego „Maurus”, które oznacza mieszkańca Afryki Północnej. Inną genezę mają słowa takie jak angielskie „Negro” czy francuskie „Negre” – wywodzące się od łacińskiego „niger” (lśniąco czarny). Zdaniem przewodniczącej Rady Języka Polskiego PAN wyrazy te z powodów kolonializmu są obciążone ładunkiem czyniącym z nich słowa obraźliwe. Ich odpowiednikiem w języku polskim jest właśnie „Murzyn” i to być może dlatego przypisuje się mu negatywne nacechowanie. Tymczasem u nas o wiele gorsze konotacje ma wyraz „czarny” będący odpowiednikiem neutralnych „Black” i „Noir”.


„Nie można jednak zaprzeczyć, że w polszczyźnie Murzyn ma negatywne konotacje – pojawia się w kilku frazeologizmach odnoszących się do wykorzystywania kogoś” – zauważa dr hab. Katarzyna Kłosińska oceniając, że „konotacje te nie są na tyle silne, by uważać, że nazwanie osoby czarnoskórej Murzynem jest obraźliwe” – podaje portal rp.pl.


Zdaniem przewodniczącej Rady Języka Polskiego PAN zdarzają się jednak sytuacje, w których wskazywanie na kolor skóry lub narodowość nie jest istotne, a stanowi chęć podkreślenia swojej wyższości. Mimo tego słowo „Murzyn” odnoszące się do osoby czarnoskórej samo w sobie nie jest obraźliwe, jednak językoznawca zdaje sobie „sprawę z tego, że część czarnoskórych Polaków uważa ją za niestosowną, obraźliwą czy wręcz raniącą. Wiedząc o tym, staram się jej przy nich nie używać – nie w imię politycznej poprawności, lecz zwykłej ludzkiej życzliwości”.


Wyrażony przez nią w serwisie PWN pogląd – skądinąd wyważony, umiarkowany i oparty o refleksję naukową – spotkał się z krytyką, zaś dr hab. Katarzynie Kłosińskiej zarzucono brak zrozumienia dla „pojęcia rasizmu i kontekstu historycznego i społecznego determinującego negatywne konotacje słowa Murzyn”.


Odpowiadając na zarzuty przewodnicząca Rady Języka Polskiego PAN zauważyła, że „celem działalności poradniczej jest opisywanie sposobów funkcjonowania wyrazów (i na tej podstawie wyciąganie wniosków o charakterze normatywnym), a nie decydowanie (za użytkowników języka) o nacechowaniu słów”. Jednocześnie odrzuciła ideę, by to językoznawca miał ogłaszać, że dany wyraz jest jednoznacznie obraźliwy, skoro fakty i badania pokazują coś przeciwnego. Jej zdaniem emocje wywołuje nie tylko wyraz, ale również stygmatyzowanie osób z powodu odmienności i to właśnie z chęci niebycia naznaczanym wypływają – jej zdaniem – apele o rezygnację z używania słowa „Murzyn”.

 


Źródło: rp.pl
MWł

 

 

 
 
 
 
 
 
 
drukuj
 
 
 

Wesprzyj nas!

Będziemy mogli trwać w naszej walce o Prawdę wyłącznie wtedy, jeśli Państwo – nasi widzowie i Darczyńcy – będą tego chcieli. Dlatego oddając w Państwa ręce nasze publikacje, prosimy o wsparcie misji naszych mediów.

KOMENTARZE
 
Nick *:
 
Twoja opinia *:
 
wyślij opinie

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 
RESPECT TUPAC
a gangsterski rap nikogo nie obrazał.....????
M
Myślę, że jako osoba, która spędziła trochę życia w Afryce mam prawo powiedzieć: kompletnie nie rozumiecie na czym polega istota rasizmu. Sprowadzanie tego do poziomu etymologii słowa i rozpatrywanie czy ono może wywoływać negatywne konotacje to absurd i odlot. Polecam osobom białym pojechać do Afryki - ale nie na jakieś wczasy all-inclusive, za płotem z ochroną z karabinami ale na taką prawdziwą Afrykę, na przykład do Pointe Noire w Kongo, albo gdzieś do Dakaru w Senegalu. Nie są to najgorsze miejsca, ale tam zbierzecie doświadczenie czym jest rasizm. I jak, przez to że jest się białym traktują cię murzyni. Retorycznie zapytam: czy np. murzyni muszą przechodzić kursy SERE by funkcjonować w społeczeństwie europejskim? Dobra koleżanka siostry wyjechała z RPA, bo na chwilę obecną w RPA czarnoskórzy prześladują i mordują białych, bo rząd uznał, że znaleźli się tam bezprawnie i zabrali ziemię. A Wy? Prowadzicie dyskusję, czy słowo Murzyn może mieć negatywny wydźwięk.
F1
@martinic Jeśli mamy coś takiego jak wolność słowa itd. To właściciel może sobie psa nazywać jak tam sobie chce. Wile psów czy kotów ma imię pochodzące od imion ludzi. Mają imiona jak wielu polaków i polek. Kiedyś tak nie robiono ale dzisiaj ludziom odbija na punkcie psów i traktują je jak ludzi. Łącznie z nazewnictwem. Doszukiwanie się wszędzie dyskryminacji jest błędem i godzi w wolność jednostki
Neron
@wwm Niepotrzebnie się tak tutaj produkujesz z tymi swoimi wpisami. Jest coś takiego jak wolność słowa i prawo do swobodnego wyrażania opinii. Przynajmniej w teorii bo w praktyce śmierdzące czerwono-tęczowe robaki próbują za pomocą pseudo ''autorytetów'' wmawiać normalnym ludziom że tego i tamtego to im mówić nie wolno, robić tego i tamtego też nie wolno. A najlepiej to zrobić z ludzi tępy motłoch który nic nie mówi tylko płaci grzecznie podatki, siedzi jak mysz pod miotłą i nadstawia tyłek do kopania przez byle kogo. Na zgniłym zachodzie już tak jest. Tam francuzi czy szwedzi przepraszają nachodzców za to że żyją i grzeczniutko łożą na social dla ubogacaczy kulturowych. Chodzą jak po skorupkach jajek na bosaka. Jakoś białych nikt nie określa tytułami: białoskórzy, budowniczowie Europy, gospodarze, założyciele cywilizacji, pionierzy itd. Może rdzenni Europejczycy chcą aby ich tak określano bo jak nie to poczują się zdyskryminowani
martinic
No cóż, bywam często na wsi. Tam co trzeci dom a tym samym co trzeci pies nazywają się "murzyn". Nie sądzę by ci ludzie byli rasistami ale ... każdy sam sobie odpowie jak to brzmi.
POKAŻ WIĘCEJ KOMENTARZY