Przeglądasz wersję mobilną portalu. Chcesz wrócić do desktopowej? Kliknij tutaj
DZISIAJ JEST
03   KWIETNIA   2020 r.
Św. Ryszarda, biskupa
Św. Sykstusa, papieża
Św. Ryszarda, biskupa
Św. Sykstusa, papieża

Pierwszy Piątek
Imieniny obchodzą:
Jakub, Pankracy
 
Polonia Christiana nr 55       NASZE DZIEDZICTWO
Jan Gać

Loyola – rodzinny zamek świętego Ignacego

Loyola – rodzinny zamek świętego Ignacego

W tym miejscu urodził się wielki święty. Dwukrotnie – raz w ciele, jako żołnierz swego króla, powtórnie w duchu, jako żołnierz Króla królów.

 

Loyola to cicha miejscowość, pełna nowoczesnych domów wielorodzinnych, ukryta w rozległej dolinie obrzeżonej łagodnymi wzgórzami, tak bardzo charakterystycznymi dla kraju dzielnych, dumnych i wojowniczych Basków. Gdy się tam wreszcie dojedzie jedną z bocznych dróg od autostrady biegnącej z Burgos do San Sebastian, przychodzi na chwilę moment rozczarowania. No bo gdzież w końcu jest ów zamek Loyolów? Nigdzie go nie widać.

– Tam, w środku tego monasteru – wskazuje spotkany na parkingu przechodzień.

Nie do wiary! Ogromny zespół klasztorny z gigantyczną kopułą wieńczącą kościół na planie oktogonu zajął sam środek doliny. Nie można było jednak postąpić inaczej, skoro ojcowie jezuici zażyczyli sobie obudować średniowieczny zamek klasztorem. Ten zaś stanął tam w ostatnich dekadach XVII wieku i chociaż przyoblekł się w szatę baroku, zachował w sobie coś z ascetycznej surowości Juana Herrery, który ponad sto lat wcześniej wybudował dla Filipa II pałac‑klasztor w Escorial.

Za to kościół odzwierciedla całą wzniosłość jezuickiego baroku – bo to przecież jezuici upowszechnili ten styl w świecie, wprawdzie opracowany i rozwinięty w Rzymie, ale uznany za swój także w Hiszpanii. Wszak katolickie świątynie, w opozycji do protestanckich, mają odzwierciedlać świętość, wspaniałość i piękno katolickiej liturgii odnowionej postanowieniami Soboru Trydenckiego. Tak chciał święty Ignacy Loyola i tak już pozostało.

 

Z rodu górskich zabijaków

Aby znaleźć zamek Loyolów, trzeba wykupić bilet wstępu i zanurzyć się w labirynt klasztornych zaułków. Musieli się mocno napracować siedemnastowieczni architekci, by móc zgrabnie wkomponować zamek w strukturę klasztoru. I powiodło im się – wnętrze zamku zostało zachowane w całości, należało tylko zrezygnować z dwóch jego zewnętrznych ścian.

Średniowieczny rycerski kasztel Loyolów stanowił rodzaj wieży obronnej i niczym szczególnym się nie wyróżniał spośród dziesiątków podobnych mu zameczków w kraju Basków. Stawianie tego typu kaszteli było wówczas na porządku dziennym, a to z obawy przed zagrożeniem ze strony zwaśnionych klanów, nieustannie prowadzących ze sobą sąsiedzkie bijatyki. Kiedy w XV wieku Hiszpania wstępowała na drogę jednoczenia się pod jedną koroną, król Henryk IV wydał w roku 1457 dekret nakazujący wyburzenie wszystkich klanowych wież warownych, by tym sposobem ukrócić bezprawie lokalnych przywódców, tak zwanych Parientes Mayores, i przywrócić spokój w kraju. Rozesłane w teren oddziały królewskiego wojska przystąpiły do palenia gniazd rozwydrzonych wodzów klanowych, z których wielu siłą przesiedlono aż do Andaluzji na ogarnięte pożogą wojny z Maurami kastylijskie pogranicze.

Taki los spotkał dziadka świętego Ignacego – Juana Pereza Loyolę – jednego z owych klanowych watażków. Po kilku latach nieobecności król pozwolił mu wrócić do ojczyzny pod warunkiem przekształcenia swej fortecy w dom mieszkalny bez dodawania doń jakichkolwiek elementów o charakterze obronnym. Posłuszni królewskim nakazom Loyolowie nadbudowali nad wieżą – już z cegły, nie z kamienia – część mieszkalną z wieżyczkami w narożnikach, raczej dla ozdoby niezgrabnego domiszcza. Dla jeszcze większego upiększenia powracający banita umieścił na fasadach nieco elementów ażurowych, z jakimi zetknął się u Maurów. Niewykluczone, iż któregoś z nich przywiódł ze sobą jako jeńca i przymusił do robót budowlanych.

 

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 
 
 
 
 
 
drukuj
 
 
 

KOMENTARZE
 
Nick *:
 k
Twoja opinia *:
 
wyślij opinie