Przeglądasz wersję mobilną portalu. Chcesz wrócić do desktopowej? Kliknij tutaj
DZISIAJ JEST
24   PAŹDZIERNIKA   2020 r.
Św. Antoniego Marii Clareta
Bł. Jana Balickiego
Św. Antoniego Marii Clareta
Bł. Jana Balickiego
Imieniny obchodzą:
Antoni, Rafał, Marcin
 
Polonia Christiana nr 35       KORZENIE POLSKOŚCI
Jacek Kowalski

Sarmacka wolność i krzyż

Sarmacka wolność i krzyż
Parę lat temu jakiś internauta napisał, że prawdziwy Sarmata musi być Polakiem, katolikiem i monarchistą w dodatku. Na to inny (uwaga: chadzający na co dzień w kontuszu i żupanie) huknął: Co za dureń! W Sarmacji panowała demokracja i tolerancja, a Sarmaci byli różnych wyznań i nacji; skąd te nacjo-monarcho-katolo-brednie?! A kto miał słuszność, łaskawi czytelnicy? No, trzeba rozpatrzyć rzeczy po kolei.

Jacek Kowalski


To prawda, że Złota Wolność wykuwała się jednocześnie z polską tolerancją, czyli w towarzystwie sporów o religię. Rzecz nastąpiła, jak wiemy, za panowania Zygmunta Augusta. Ponoć po raz pierwszy w roku 1551 podczas sejmowej Mszy Świętej – notuje kronika Bielskiego – zuchwali heretycy przy podnoszeniu Ciała Pańskiego (…) przed oczyma królewskimi (…) czapek nie zdyjmując stali, ani klękać chcieli. Wkrótce w imię szlacheckiej wolności, a za królewską aprobatą, doszło do odebrania sądom duchownym prawa sądzenia za kacerstwo. Biskupi nie mogli być zachwyceni. Na jednym z sejmów starł się z nimi hetman Jan Tarnowski, skądinąd katolik. Kronikarz tych lat, Piotr Orzechowski opisał tę dziejową scenę, jedną z tych, których się nie zapomina:

Gdy [hetman] całymi siłami na biskupów następować począł, spytał go w sprzeczce Jędrzej Zebrzydowski, biskup krakowski: „Czymże więc (rzecze), Tarnowski, w Polszcze będę, jeżeli około kacerstwa [w sprawie herezji], biskupem będąc, zaradzać nie będę? Woźnym‑li czy biskupem?” Któremu Tarnowski odpowiedział: „Przyzwoiciej by zapewne było, Jędrzeju Zebrzydowski, tobie w Polszcze być woźnym niż mnie niewolnikiem” [przeł. z łaciny Aleksander Nałycz‑Włyński].

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 
 
 
 
 
 
drukuj